Odszkodowanie dla dzieci osób represjonowanych

Jeżeli osoba represjonowana zmarła, jej uprawnienie z art. 8 ust. 1 przechodzi na wskazany w ustawie krąg osób: małżonka, dzieci i rodziców. Nie jest to automatycznie osobne świadczenie za cierpienie członków rodziny.

Przedmiotem postępowania pozostaje szkoda i krzywda osoby represjonowanej. Trzeba również ustalić, które osoby były uprawnione oraz w jakiej części mogą wystąpić z żądaniem.

Ustawa przewiduje odrębną podstawę dla dziecka, które przebywało wraz z matką w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia, oraz dla dziecka, którego matka była pozbawiona wolności w okresie ciąży.

W tym wariancie analizowana jest własna krzywda dziecka. Znaczenie mogą mieć warunki pobytu matki, stan ciąży, miejsce i czas izolacji, wpływ na zdrowie dziecka oraz późniejsze następstwa.

Zwykle potrzebne są odpisy aktów stanu cywilnego potwierdzające relację rodzinną oraz dokumenty dotyczące represji. W sprawach z art. 8b przydatne mogą być również dokumenty medyczne, więzienne lub archiwalne wskazujące na ciążę albo pobyt dziecka z matką.

Jeżeli dokumentów brakuje, poszukiwania można rozpocząć od akt sądowych, prokuratorskich, więziennych oraz zasobu IPN. Do wstępnej oceny wystarczą przybliżone daty i miejsca.

Inaczej formułuje się żądanie oparte na przejściu uprawnienia po zmarłym, a inaczej własne roszczenie dziecka. Różne mogą być okoliczności, dowody, termin i sposób wyliczenia świadczenia.