art. 8 ust. 1
Osoba represjonowana
Gdy orzeczenie wydano z powodu działalności niepodległościowej albo wydano decyzję o internowaniu po 13 grudnia 1981 r.
Adwokat prowadzący sprawy w całej Polsce
Odszkodowanie i zadośćuczynienie dla osób represjonowanych
Prowadzę sprawy na podstawie ustawy z 23 lutego 1991 r. — także dla małżonków, dzieci i rodziców osoby represjonowanej. Pierwsza analiza jest bezpłatna.
Sprawy z całej Polski
Pierwsza analiza bez opłat
Wstępna analiza
bez opłat
Prowadzenie spraw
w całej Polsce
Kontakt
bezpośrednio z adwokatem
Odpowiedź w skrócie
Kto może dochodzić świadczenia?
Osoba represjonowana może dochodzić odszkodowania za szkodę majątkową oraz zadośćuczynienia za krzywdę, jeżeli jej sytuacja mieści się w ustawie z 23 lutego 1991 r.
Po jej śmierci uprawnienie może przejść na małżonka, dzieci i rodziców. Dziecko może też mieć własne roszczenie w szczególnych przypadkach określonych w art. 8b.
O wyniku nie przesądza sam rok represji. Trzeba ustalić jej przyczynę, rodzaj, czas, wcześniejsze postępowania i dostępne dowody.
Komu przysługuje roszczenie
Ustawa chroni nie tylko samą osobę represjonowaną.
Znaczenie ma rodzaj represji, jej powód, dawne rozstrzygnięcie i to, kto dziś występuje z żądaniem. Poniżej są najczęstsze sytuacje — lista nie zastępuje analizy akt.
art. 8 ust. 1 zd. 2
Małżonek, dzieci lub rodzice
Po śmierci osoby represjonowanej jej uprawnienie do odszkodowania i zadośćuczynienia przechodzi na te osoby.
art. 8b
Dziecko więzionej matki
Własne roszczenie może mieć dziecko, które przebywało z matką w więzieniu, albo gdy matka była pozbawiona wolności w ciąży.
art. 8, 8a i 11
Inne formy represji
Ustawa obejmuje także m.in. internowanie, określoną służbę wojskową w latach 1982–1983 i część represji organów radzieckich.
Ważne: prawa dzieci
Dziecko może być uprawnione na dwóch różnych podstawach.
Po śmierci represjonowanego: uprawnienie przechodzi na małżonka, dzieci i rodziców. Nie jest to jednak osobne roszczenie za ich własne cierpienie — punktem wyjścia jest krzywda i szkoda osoby represjonowanej.
Za własną krzywdę dziecka: gdy dziecko przebywało z matką w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia albo gdy matka była tam w okresie ciąży.
Czego można dochodzić
Nie tylko rekompensaty za czas izolacji.
Zadośćuczynienie
Za krzywdę: cierpienie, strach, upokorzenie, rozłąkę z rodziną, złe warunki izolacji i długotrwałe skutki represji.
Odszkodowanie
Za możliwą do wykazania szkodę majątkową, np. utracone dochody lub inne następstwa pozostające w związku z represją.
Mienie i koszty
W określonych sytuacjach także zwrot mienia lub jego równowartości oraz rozliczenie kosztów postępowania zgodnie z ustawą.
Odszkodowania za represje komunistyczne
Sprawdź swoją sytuację krok po kroku.
Poradniki wyjaśniają prawa osób skazanych, więzionych i internowanych w PRL, a także prawa dzieci i pozostałych członków rodziny po śmierci osoby represjonowanej.
Bezpłatny poradnik PDF
Odszkodowanie za internowanie w stanie wojennym
10 stron konkretów dla osoby internowanej i jej rodziny: uprawnieni, prawa dzieci, dokumenty, kwoty i przebieg sprawy.
Prawo do rekompensaty
Odszkodowanie za represje komunistyczne w PRL
Skazanie, więzienie, aresztowanie lub internowanie — sprawdź, kiedy może przysługiwać świadczenie.
CzytajPomoc prawna
Pomoc prawna dla osób represjonowanych
Jak adwokat pomaga ocenić podstawę, odszukać dokumenty, wyliczyć roszczenie i poprowadzić sprawę.
CzytajRekompensata za krzywdę
Zadośćuczynienie za represje polityczne
Okoliczności wpływające na wysokość kwoty oraz dowody potrzebne w sprawie.
CzytajPrawa dziecka po zmarłym
Czy dziecko może dochodzić zadośćuczynienia po zmarłym rodzicu?
Rodzic za życia niczego nie dochodził? Sprawdź, kiedy dziecko może wystąpić o świadczenie po jego śmierci.
CzytajPrawa dzieci i rodziny
Odszkodowanie dla dzieci osób represjonowanych
Przejście uprawnienia po zmarłym oraz własne roszczenie dziecka z art. 8b.
CzytajStan wojenny
Internowanie w stanie wojennym — odszkodowanie
Co oznaczało internowanie, kto może otrzymać świadczenie i jakie prawa ma rodzina zmarłej osoby internowanej.
CzytajPraktyczny przewodnik
Jak przygotować wniosek za internowanie?
Właściwy sąd, potrzebne dokumenty, opis krzywdy i osobne wyliczenie szkody.
CzytajPozbawienie wolności
Odszkodowanie za więzienie i aresztowanie w PRL
Kiedy skazanie, aresztowanie lub zatrzymanie może być objęte ustawą lutową.
CzytajRepresje poza granicami Polski
Represje ze strony organów radzieckich
Szczególne podstawy prawne oraz sposób odtwarzania dokumentów i historii represji.
CzytajPodstawa prawna
Ustawa lutowa — odszkodowanie dla represjonowanych
Pełna nazwa ustawy, zakres ochrony, prawa osoby represjonowanej i jej najbliższej rodziny.
CzytajDokumenty i dowody
Jakie dokumenty są potrzebne do wniosku?
Praktyczna lista dokumentów oraz wskazówki, gdzie szukać akt, których rodzina nie ma w domu.
CzytajWysokość świadczenia
Ile można otrzymać za represje polityczne?
Co wpływa na wysokość zadośćuczynienia i odszkodowania oraz dlaczego nie istnieje jedna stawka.
CzytajPierwszy etap
Unieważnienie wyroku politycznego z PRL
Kiedy najpierw trzeba stwierdzić nieważność dawnego orzeczenia i jak rozpocząć postępowanie.
CzytajJak wygląda pomoc
Od rodzinnej historii do konkretnego wniosku.
Nie musisz znać sygnatury ani mieć kompletu dokumentów. Zacznij od tego, co pamiętasz lub co zachowało się w rodzinie.
- 01
Bezpłatna wstępna analiza
Sprawdzam, czy opis mieści się w ustawie, kto jest uprawniony i czego jeszcze trzeba się dowiedzieć.
- 02
Ustalenie dokumentów i drogi prawnej
Porządkujemy dawne orzeczenia, decyzje, akta IPN i dokumenty rodzinne. Ustalamy właściwy sąd oraz żądania.
- 03
Prowadzenie sprawy
Po odrębnym uzgodnieniu warunków przygotowuję wniosek, reprezentuję przed sądem i dbam o wykazanie pełnego rozmiaru szkody i krzywdy.
Bezpłatna analiza
Zostaw kontakt. Porozmawiajmy o Twojej sprawie.
Na początek wystarczą imię i nazwisko oraz telefon lub e-mail. Szczegóły sprawy możesz dodać od razu albo przekazać w rozmowie. Brak dokumentów nie wyklucza analizy.
Prowadzący kancelarię
adwokat Karol Bednarz
Każde zgłoszenie analizuję pod kątem właściwej podstawy prawnej, kręgu osób uprawnionych, terminów oraz dowodów potrzebnych do wykazania szkody i krzywdy.
Kancelaria Adwokacka Adwokat Karol Bednarz
al. Jana Pawła II 13/193 · 37-450 Stalowa Wola
Wpis na listę adwokatów: RZE/ADW/1615
NIP 8652575127 · REGON 387545366
Konsultacje online po wcześniejszym umówieniu
Zweryfikuj wpis zawodowyWspółpraca zawodowa
Współpracuję z adwokatem Krzysztofem Bednarzem, który od lat prowadzi kancelarię w Stalowej Woli i zajmuje się również sprawami odszkodowawczymi osób internowanych.
Najczęstsze pytania
Zanim wyślesz zgłoszenie.
Tak, ale trzeba rozróżnić dwie sytuacje. Po śmierci osoby represjonowanej jej roszczenie przechodzi na małżonka, dzieci i rodziców. Niezależnie od tego dziecko może mieć własne roszczenie, jeżeli przebywało z matką w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia albo matka była pozbawiona wolności w czasie ciąży. Krąg osób, udział oraz podstawa roszczenia wymagają analizy konkretnej sprawy.
Nie. Co do zasady orzeczenie musi pozostawać w związku z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, z oporem przeciw kolektywizacji wsi lub obowiązkowym dostawom, albo sprawa musi mieścić się w innej szczególnej podstawie z ustawy. Dlatego na początku ustalamy powód represji i treść akt.
Termin zależy od podstawy prawnej. Dla żądania po stwierdzeniu nieważności orzeczenia ustawa przewiduje co do zasady 10 lat od uprawomocnienia się postanowienia. Dla części roszczeń z art. 11 oraz powiązanych roszczeń dzieci ustawa wskazuje, że nie ulegają przedawnieniu. Nawet bardzo stara sprawa może więc nadal wymagać sprawdzenia.
Często tak, ale nie zawsze. Ustawa obejmuje też m.in. internowanie, określone przypadki uniewinnienia lub umorzenia po zatrzymaniu albo aresztowaniu oraz pozbawienie wolności bez postępowania zakończonego orzeczeniem. W formularzu możesz zaznaczyć „nie wiem” — ustalimy właściwą drogę.
Nie istnieje ustawowy cennik. Znaczenie mają m.in. długość i warunki izolacji, sposób traktowania, stan zdrowia, rozłąka z rodziną, utrata dobrego imienia oraz następstwa po zwolnieniu. Kalkulator daje tylko orientacyjny przedział oparty na spotykanej w orzecznictwie relacji do przeciętnego wynagrodzenia.
Przydatne są wyroki i postanowienia, decyzje o internowaniu, dokumenty więzienne, akta IPN, zaświadczenia, korespondencja, dokumentacja medyczna, odpisy aktów stanu cywilnego i dane świadków. Brak dokumentów nie przekreśla sprawy — podczas analizy wskażę, gdzie można ich szukać.
Metodologia kalkulatora i podstawa prawna
Kalkulator przyjmuje orientacyjny przedział 2–3 przeciętnych wynagrodzeń za miesiąc pozbawienia wolności. To relacja wskazywana w części orzecznictwa, a nie stawka z ustawy. Podstawą obliczeń jest przeciętne wynagrodzenie w II kwartale 2026 r. ogłoszone przez GUS: 9 233,13 zł. Każda sprawa jest oceniana indywidualnie, a wynik nie obejmuje odszkodowania za szkodę majątkową.
Treści oparto na tekście jednolitym ustawy z 23 lutego 1991 r. Informacje mają charakter ogólny i nie są poradą prawną dla konkretnej osoby. Stan prawny oraz orzecznictwo mogą się zmieniać, dlatego przed złożeniem wniosku należy sprawdzić aktualne przepisy.